Bugün: 22.08.2019

KİLİSENİN GİRİŞİNE TUVALET YAPMAYA KALKTI! CEHALETİN BÖYLESİ GERÇEKTEN PES DEDİRTTİ!

KİLİSENİN GİRİŞİNE TUVALET YAPMAYA KALKTI! CEHALETİN BÖYLESİ GERÇEKTEN PES DEDİRTTİ!

M.S. 954-958 yılları arasında yapılmış Anıtlar Kurulu'na kayıtlı olan Tarihi Dolishane Kilisesi Artvin’in ve Artvin Kültürünün önemli tarihi eserleri arasında yer alıyor. Hamamlı(Dolishane) köyünde yer alan kilisenin girişine tuvalet yapmak isteyen köy muhtarı pes dedirtti. 13.05.2019 13:54
Normal şartlarda etrafına, bahçesine bile hiçbir şekilde hiçbir şeyin yapılmaması gereken Dolishane Kilise’nin girişine tuvalet ve lavabonun yapılmak istenmesi bir anda sosyal medyaya düştü. Kiliseyi gezmek için bir yabancı ziyaretçinin çektiği fotoğraf ve verdiği bilgi bir an da iki ülke arasında gündem oldu.
İl Kültür Ve Turizm İl Müdürlüğü olayı öğrenir öğrenmez jandarma ile Hamamlı köyüne gelerek tutanak tuttu. Köy muhtarı M.E. izinsiz ve hiçbir şekilde yapılmaması gereken büyük hatayı yaparak, sıkıntıya neden oldu. İl Kültür Ve Turizm Müdürü Ömer Gümüş, olayı Gürcistan’da açılan Batum Fuarında öğrenir öğrenmez müdahale edildiğini ve bıraktırıldığını belirterek, tarihi eserler konusunda ilgili kanunla gereken cezanın verileceğini söyledi.
Köyün yaşlıları, böyle bir şeyin yapılmasını asla doğru bulmadıklarını, bu kilisenin köye uzun zaman cami olarak da hizmet verdiğini hatırlatarak, kapı girişine izinsiz bir şekilde, izin alınsa bile böyle bir şeyin yapılmasını onaylamadıklarını anlattı.
Köy muhtarının bu gibi tarihi eserleri korumak ve bunların kültür ve tarih mirası olarak restoresini isteyerek, daha çok turizm amaçlaması gerekirken bu şekilde kafasına göre, iptidai şekilde sıç teşkil edecek bir davranışla bir işe girişmesi cehalet yada kasıt olarak nitelendiriliyor. Bir anda Gürcistan’da ve Artvin genelinde sosyal medyada yayılan fotoğraflar sonrası büyük tepkiler geldi.
Gazeteci, yazar Kayalar Köyü eski muhtarı Orhan Yavuz, kendisini Gürcistan’dan aradıklarını olayın öğrenilmesini istediklerini belirterek; ”Beni Gürcistan’dan aradılar, Konsolosluktan aradılar. Bu olaya gerçekten çok üzüldüm. Dolishane Kilisesi’nin girişine tuvalet yapıldığı şeklinde ihbar geldi. Ben bunu ciddiye almadım. Çünkü böyle bir şeyin olamayacağını düşündüm. Sonra bana fotoğraf atıldı. Hakikaten kilise içinde çimento torbaları üzerinde 2 tuvalet taşı duruyordu. Ben gazeteci arkadaşım Sami Özçelik’i aradım.
Köye giden arkadaşımız maalesef olayın doğru olduğunu öğrendi. İnanın şok oldum. Böyle bir şeye nasıl cesaret edilir, nasıl yapılır? Devletten gizli, kafasına göre bu işi yapan muhtar hesap vermeli. Tarihten özür dilemeli. Bu öyle pardon ile geçiştirilecek bir şey olmamalı. Bin yıllık tarihe bunu yapan kişi muhtar olmamalıydı. Muhtar koruyan, gözetleyen olmalıydı. Tuvaletin yapılması gerekiyorsa da uygun bir yer tespit edilmeliydi. Böyle bir rezalet olabilir mi? Bu konunun takipçisi olacağım.”dedi.
Bir anda 2 ülkede gündeme düşen olay sonrası Hamamlı köyüne giden gazeteci Özçelik;” Açıkçası ben ilk olarak bunun şaka olduğunu düşündüm. Yada birileri inşaat yapacak kapalı alanı yok, kilisenin içine çimento ve tuvalet taşlarını koymuş olabileceğini düşündüm. KÖşe yazarı, araştırmacı Orhan Yavuz aradı. Pazar günü yağmur yağmasına rağmen köye çıktım.
Daha önce taşların olduğu yere beton döküldüğünü üzüntüyle gördüm. Aslında yola çıkış amacı güzel. Buraya gelen insanların elini yıkayabileceği, su içebileceği, ihtiyacını giderebileceği bir yer açmak istemesi güzel. Ama bunu Tarihi 1000 yıl öncesine dayanan kilisenin girişine duvar bitişiğine yapmak istemesi ise çok çirkin bir şey!. Muhtar bir şey yaparken kimseye bir şey sormaz mı? İl Kültür Turizm Müdürlüğü’nden izin almaz mı? Artvin Valiliğine danışmaz mı? Böyle bir şey nasıl olabilir.? Bu cesareti kimden yada kimlerden alıyor? Muhtar bunun cevabını vermek zorundadır.”
Yaşanan bu olay sonrası Dolishane Kilisesine artık kamera sisteminin konulmasının şart olduğunu belirten gazeteci Sami Özçelik;”İl Kültür Ve Turizm Müdürlüğü artık Dolishane Kilisesi’ne kamera takmak durumunda. Aslında tarihi yapılarımızın tamamına bunu yapmaları gerekiyor. Defineciler geliyor mahvediyor, cahil, cühela geliyor zarar veriyor. Ayrıca Dolishane Kilisenin etrafının koruma altına alarak araç parkı önlenmelidir. Oraya insanların dinlenebileceği oturaklar ve bahçe kapısı yapılmalı. Düzenleme yapılmalı.
Etrafı mezbelelik olmasın. Kilisenin girişinde çöp konteynırları olmamalı. Oraya her yıl binlerce ziyaretçi geliyor. İlgili kurumlar Artvin valiliği, İl Kültür Turizm Müdürlüğü Köy muhtarlığı bu konularda çok dikkatli olmalı. Ve nasıl bir tarihi esere sahip olduğumuzun da bilincinde olmalıdır.
Bakın bu tür cehaletler karşılıklı zarara neden olur. Gürcistan’da bir çok Cami var. Kimi restore ediliyor, kimi restore edilmeyi bekliyor. Böyle bir saygısızlığı onlar camilerimize yapsa aynı tepkiyi göstereceğimizden kimsenin şüphesi olmasın. Çünkü bu eserler insanlık mirasıdır.
İnsanların inancına saygının ifadesidir. Burada temelde çok iyi bir niyetle yola çıkılmış, ancak yer seçimi ile iyi niyet suça dönüşmüştür. Olaya el konulmuş olup çalışma durdurulmuş, en kısa zamanda yapılan işin kalıntı ve molozları kaldırılarak eski haline getirilecek. Ben bunun takipçisi olacağım."dedi.
DOLİSHANE KİLİSESİ - ARTVİN
Merkez İlçeye bağlı Hamamlı Köyü’nde bulunmaktadır. Artvin-Şavşat karayolunun Berta köprüsü mevkiinden kuzeybatı yönüne doğru 6 km.lik yol ile gidilmektedir. Kitabesine göre X. Bagratlı Kralı Sumbath tarafından yaptırılmıştır. XVI. yy sonralarında bir bölümü Camii olarak da kullanılan Manastırdan, günümüze sadece Kilisesi ulaşmıştır. Manastır Kilisede bulunan kitabelere göre İberya Kralığı’nın Tao-Klardjethie’de 954-958 tarihleri arasında krallık yapmış olun Sumbath tarafından Mimar Gabriel’e yaptırılmıştır. XIV. yy’a kadar Manastır olarak faaliyetini sürdüren yapı, XVI. yy’da
Camiye dönüştürülmüştür. 1958 yılında kısmen tamir geçirerek son şeklini almıştır. Günümüze ulaşan iki adet kitabesi bulunmaktadır. Manastır olarak inşa edilen yapının günümüzde sadece Kilisesi mevcuttur.
Yapı dıştan 20.20x13.20 m ölçülerindeki doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen; içten ise serbest haç planına sahiptir. Yapı günümüze sağlam denilebilecek bir şekilde ulaşmıştır.
Kilisenin doğu cephesinde pastoforion odaları ve apsisin yüzeyleri bulunmaktadır. Üçgen alınlıklı apsis, cephesinin ekseninde yuvarlak kemerli ve dikdörtgen formlu penceresi bulunmaktadır.
Batı cephesi batı haç kolu ve her iki yanında bulunan ek mekânlardan oluşmaktadır. Ekseriyeti yıkılmış olan cephenin üçgen alınlığa sahip olduğu orta ekseninde tahrip olmuş kapısı ve pencereleri bulunmaktadır. Kuzey cepheye gelince bu cephe kuzey haç kolu, prothesis ve yan mekân yüzeylerinden oluşmaktadır.
Haç kolları çift pahlı pastoforion odaları ve yanlarda bulunan mekânlar tek pahlı çatılarla örtülmüştür. Yapı süsleme açısından hayli zengindir. Mimari, plastik ve fresko şeklindeki süslemeler mevcuttur. Kabartma şeklinde ayakta duran kral figürünün iki eliyle tuttuğu kilise maketini sunma olayı işlenmiştir. Yine simetrik olarak yerleştirilmiş, birbirine bakışımlı olarak duran melek figürleri bulunmaktadır.
Diğer bir kabartma ise üçgen biçimli blok taşın üzerine işlenen insan maskından ibarettir. Yine güney haç kolu cephesinde “Güneş Saati” kabartması bulunmaktadır. Ancak, söz konusu saat sonradan çalınmıştır. İç duvarlarda fresklerle süslenmiştir. Ancak, yapı Kiliseden Camiye çevrilirken buradaki freskler badana ile kapatılmıştır. Yine yer yer freskli süslemelerin varlığı gözlenmektedir. Beden duvarları dolgu duvar tekniğinde örülmüştür.
SAMİ ÖZÇELİK

Etiketler: Artvin

Diğer Siyaset Alt2 haberleri

  • PAYLAŞ

YORUM EKLE

Misafir olarak yorum yapıyorsunuz. Üye Girişi yapın veya Kayıt olun.